लाडकी बहीण योजना ई-केवायसी कशी करायची — संपूर्ण मार्गदर्शक (२०२६)

ई-केवायसी म्हणजे नेमकं काय?

ई-केवायसी (e-KYC = electronic Know Your Customer) म्हणजे तुम्ही अर्जात दिलेली माहिती खरी आहे आणि तुम्ही अजूनही पात्र आहात, हे आधार आणि ओटीपीच्या साहाय्याने पोर्टलवर सिद्ध करणे. २०२४ मध्ये योजना सुरू झाली तेव्हा अर्ज घाईने भरले गेले; त्यात अपात्र लोकही आले. म्हणून शासनाने सप्टेंबर २०२५ पासून प्रत्येक लाभार्थीची ई-केवायसी सक्तीची केली.

ई-केवायसीमध्ये तीन गोष्टी तपासल्या जातात:

1. तुमचा आधार — ओटीपीद्वारे तुम्हीच अर्जदार आहात याची खात्री.
2. कुटुंबप्रमुखाचा आधार — पती (किंवा अविवाहित असल्यास वडील) यांचा आधार क्रमांक, जेणेकरून कुटुंबाचे उत्पन्न व सरकारी नोकरी तपासता येईल.
3. तुमचे घोषणापत्र — उत्पन्न ₹२.५ लाखांच्या आत आहे, कुटुंबात नियमित सरकारी कर्मचारी नाही, दुसऱ्या योजनेतून ₹१,५०० किंवा जास्त मिळत नाही, चारचाकी वाहन नाही.

ई-केवायसी न केल्यास हप्ता थांबतो. जुलै २०२६ च्या अंतिम यादीत सुमारे ६२ लाख महिलांची नावे केवळ ई-केवायसी न केल्यामुळे वगळली गेली — हे वगळण्याचे सर्वात मोठे कारण ठरले.

ई-केवायसीसाठी काय तयार ठेवायचे?

• तुमचा १२ अंकी आधार क्रमांक (आधार कार्ड हातात ठेवा).
• आधारशी जोडलेला मोबाईल — ओटीपी याच नंबरवर येतो. मोबाईल लिंक आहे का हे UIDAI च्या पानावर तपासता येते.
• पती / वडिलांचा आधार क्रमांक.
• तुमची शिधापत्रिका (रेशनकार्ड) — पिवळी, केशरी की शुभ्र हे विचारले जाऊ शकते.
• घोषणापत्रातील प्रश्नांची खरी उत्तरे — कुटुंबातील कोणाची सरकारी नोकरी आहे का, कोणी आयकर भरतो का, चारचाकी आहे का.

आधार, ओटीपी किंवा बँक तपशील या वेबसाइटवर कुठेही टाकायचा नाही — आम्ही तो मागतही नाही. ही माहिती फक्त ladakibahin.maharashtra.gov.in या पत्त्यावरच द्या.

टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया (विंडो सुरू असताना)

खालील टप्पे २०२५–२६ च्या फेरीत पोर्टलवर जसे होते तसे दिले आहेत. पुढील फेरीत पोर्टलवर थोडा बदल होऊ शकतो; तसे झाल्यास हे पान अपडेट होईल.

1. १

   अधिकृत पोर्टल उघडा

   ब्राउझरमध्ये स्वतः टाइप करा: ladakibahin.maharashtra.gov.in. WhatsApp वर आलेल्या लिंकवरून जाऊ नका. मुखपृष्ठावर “मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहिण योजनेचे लाभार्थी ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी येथे क्लिक करू शकतात” अशी ओळ दिसेल — ती फक्त विंडो सुरू असतानाच असते.

   अधिकृत पोर्टल उघडा — अधिकृत सरकारी वेबसाइट उघडेलladakibahin.maharashtra.gov.in
2. २

   आधार क्रमांक व कॅप्चा टाका

   तुमचा आधार क्रमांक टाका, चित्रातील कॅप्चा जसाच्या तसा भरा, “मी सहमत आहे” वर टिक करा आणि “ओटीपी पाठवा” दाबा.

3. ३

   ओटीपी पडताळा

   आधारशी जोडलेल्या मोबाईलवर ६ अंकी ओटीपी येतो. तो टाकून पुढे जा. ओटीपी ५ मिनिटांत आला नाही तर एकदाच “पुन्हा पाठवा” वापरा; वारंवार दाबल्यास काही वेळासाठी ब्लॉक होते.

   जर “हा आधार क्रमांक मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहिण योजनेच्या यादीत नाही” असा संदेश आला, तर तुमचा अर्ज मंजूर यादीत नाही. अशा वेळी १८१ वर फोन करा किंवा तालुक्याच्या बाल विकास प्रकल्प अधिकारी (CDPO) कार्यालयात जा.

4. ४

   कुटुंबप्रमुखाचा आधार टाका

   पतीचा (अविवाहित असल्यास वडिलांचा) आधार क्रमांक टाका. पोर्टल तो क्रमांक पडताळते. विधवा, घटस्फोटित किंवा परित्यक्ता महिलांसाठी हा टप्पा वेगळा असू शकतो — पोर्टलवरील सूचना वाचा.

5. ५

   घोषणापत्र काळजीपूर्वक भरा

   इथेच सर्वाधिक चुका होतात. प्रत्येक प्रश्न नीट वाचा:

   • कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹२.५० लाखांपेक्षा कमी आहे का?
   • कुटुंबातील कोणी नियमित / कायम सरकारी कर्मचारी किंवा निवृत्तीवेतनधारक आहे का? (अंगणवाडी, आशा, कंत्राटी, रोजंदारी = नाही)
   • तुम्हाला दुसऱ्या योजनेतून दरमहा ₹१,५०० किंवा जास्त मिळते का?
   • कुटुंबाच्या नावावर चारचाकी (ट्रॅक्टर सोडून) आहे का?

   २०२६ मध्ये सुमारे २४ लाख महिलांनी चुकून स्वतःची नोंद “शासकीय कर्मचारी” अशी केली आणि त्यांचे हप्ते थांबले; त्यापैकी २० लाख जणींनी नंतर दुरुस्ती केली. एकदा सबमिट केल्यावर दुरुस्ती करणे कठीण असते.

6. ६

   सबमिट करा आणि पुरावा ठेवा

   सर्व माहिती तपासून सबमिट करा. “ई-केवायसी यशस्वी” असा संदेश आला की त्याचा स्क्रीनशॉट काढा. पोर्टल कधी कधी संदेश दाखवूनही नोंद होत नाही; म्हणून २–३ दिवसांनी पुन्हा लॉगिन करून स्थिती तपासा.

स्वतः ऑनलाइन करता येत नसेल तर

ई-केवायसी मोफत आहे. अंगणवाडी सेविका, सेतू सुविधा केंद्र, आपले सरकार सेवा केंद्र (CSC) किंवा ग्रामसेवक यांच्याकडे जाऊन करून घेता येते. सोबत आधार कार्ड, पतीचे आधार कार्ड आणि आधारशी जोडलेला मोबाईल न्या — ओटीपी तुमच्याच फोनवर येईल. कोणी पैसे मागत असेल तर १८१ वर तक्रार करा.

ई-केवायसी झाली की पुढे काय?

• ई-केवायसीनंतर विभाग तुमची माहिती पडताळते. यात काही आठवडे जातात.
• हप्ता नियमित चक्रानुसार येतो. ई-केवायसीमुळे थांबलेले हप्ते नंतर एकत्र येण्याचा अनुभव २०२६ मध्ये आला (मार्च–एप्रिल २०२६ चे हप्ते मे मध्ये एकत्र आले).
• पैसे येत नसतील तर बहुतेक वेळा कारण ई-केवायसी नसून बँक खाते आधारशी जोडलेले नसणे (NPCI मॅपिंग) असते — DBT / बँक हे पान पाहा.

अडचण येत आहे?

ओटीपी येत नाही, “आधार यादीत नाही” संदेश, पतीच्या आधारची पडताळणी होत नाही, पोर्टल उघडत नाही — या सर्वांवर उपाय ई-केवायसीच्या अडचणी या पानावर आहेत. हेल्पलाइन: १८१ (महिला हेल्पलाइन, टोल फ्री).