लाडकी बहीण योजनेची तक्रार कुठे करायची — हेल्पलाइन १८१, ऑनलाइन तक्रार, CDPO कार्यालय

• 181

  महिला हेल्पलाइन (टोल फ्री) — योजनेचा अधिकृत हेल्पलाइन क्रमांक

• 1947

  UIDAI आधार हेल्पलाइन — आधार-मोबाईल लिंक, आधार दुरुस्ती

• 1800-11-0001

  NPCI / DBT भारत — आधार-बँक सीडिंग (DBT) चौकशी

अडचणीनुसार योग्य मार्ग

मार्ग १ — हेल्पलाइन १८१

पोर्टलवर “हेल्पलाइन टोल फ्री संपर्क क्रमांक : १८१” असा हाच क्रमांक आहे. फोन करताना हाताशी ठेवा: अर्ज क्रमांक, आधारचे शेवटचे ४ अंक, बँकेचे नाव. तक्रार क्रमांक मागा आणि लिहून ठेवा. गर्दीच्या वेळी लाइन लागत नाही — सकाळी ९–११ प्रयत्न करा.

मार्ग २ — पोर्टलवरील “त्रुटी नोंदवा” लिंक (सध्या बंद)

पोर्टलच्या वरच्या पट्टीत “त्रुटी नोंदवा” ही लिंक विभागाच्या Google Form कडे जाते; पण सप्टेंबर २०२६ मध्ये तो फॉर्म “Page not found” दाखवतो. लिंक पुन्हा सुरू झाल्यास इथे अपडेट करू. तोपर्यंत तांत्रिक अडचणींसाठी १८१ आणि मार्ग ३.

WhatsApp वर आलेल्या “विभागाचा Google Form” लिंकवर आधार क्रमांक कधीही देऊ नका.

मार्ग ३ — तालुका CDPO कार्यालय (लेखी अर्ज)

नाव वगळणे, अर्जातील दुरुस्ती, पुनर्समावेश — या सर्वांसाठी लेखी अर्ज आवश्यक.

1. १

   अर्ज लिहा

   साध्या कागदावर: प्रति, बाल विकास प्रकल्प अधिकारी, [तालुका] · विषय · तुमचे नाव (आधारप्रमाणे), अर्ज क्रमांक, मोबाईल · अडचण २–३ ओळींत · काय हवे (उदा. “नाव पुन्हा समाविष्ट करावे”) · तारीख, सही.

2. २

   पुरावे जोडा

   आधार, रेशनकार्ड, बँक पासबुक (पहिले पान), आणि अडचणीनुसार: उत्पन्न प्रमाणपत्र / “कुटुंबात कोणी नियमित शासकीय कर्मचारी नाही” असे प्रतिज्ञापत्र / ई-केवायसी यशस्वी झाल्याचा स्क्रीनशॉट / १८१ चा तक्रार क्रमांक.

3. ३

   दोन प्रती, एक पोच

   दोन प्रती न्या. एकीवर कार्यालयाचा शिक्का व तारीख घेऊन ती पोच म्हणून जपून ठेवा.

4. ४

   ३० दिवसांनी पाठपुरावा

   उत्तर नाही आले तर जिल्हा महिला व बाल विकास अधिकारी कार्यालयात (जिल्हा परिषद / जिल्हाधिकारी कार्यालय परिसर) तीच पोच घेऊन जा, किंवा मार्ग ४.

मार्ग ४ — आपले सरकार तक्रार निवारण (ऑनलाइन)

शासनाची अधिकृत तक्रार प्रणाली. मोबाईल ओटीपीने नोंदणी, विभाग “महिला व बाल विकास” निवडून तक्रार, टोकन क्रमांक. तक्रार संबंधित अधिकाऱ्याकडे जाते आणि उत्तर पोर्टलवर दिसते. CDPO कडून ३० दिवसांत उत्तर नाही आल्यास हा मार्ग.

मार्ग ५ — फसवणूक: १९३० आणि सायबर पोर्टल

बनावट लिंकवर आधार / ओटीपी / बँक तपशील दिला असेल किंवा खात्यातून पैसे गेले असतील:

1. लगेच बँकेला फोन — खाते तात्पुरते ब्लॉक / कार्ड ब्लॉक.
2. १९३० (राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाइन) — पहिल्या तासात कळवल्यास पैसे थांबण्याची शक्यता जास्त.
3. cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवा (स्क्रीनशॉट, लिंक, वेळ).
4. आधार लॉक — myaadhaar.uidai.gov.in वर बायोमेट्रिक लॉक; mAadhaar ॲपमधून आधार लॉक.

मार्ग ६ — लाचेची मागणी: 1064 आणि निनावी नोंद

अर्ज, ई-केवायसी, दाखला किंवा “हप्ता सोडवण्यासाठी” कोणी पैसे मागितले तर ती योजनेची फी नाही — योजनेचे सगळे टप्पे मोफत आहेत. मागणारी व्यक्ती शासकीय कर्मचारी असेल तर ती लाचेची मागणी आहे:

1. पावती मागा. खऱ्या शुल्काची छापील पावती मिळते; लाचेची नाही.
2. लाचलुचपत प्रतिबंधक विभाग (ACB) — 1064 किंवा 1800-222-021. पैसे अजून दिले नसतील तेव्हाच फोन करा — विभाग सापळा रचू शकतो.
3. निनावी नोंद. तक्रार करायची तयारी नसेल तरी मागणीची नोंद ठेवता येते: लाडकी बहीण योजनेसाठी पैसे मागितले तर काय करायचे — bribes.online या मराठी पानावर पूर्ण मार्ग आहे, आणि तिथे नाव-फोन न देता मागणी नोंदवता येते. अशा नोंदींमुळे कोणत्या जिल्ह्यात, कोणत्या कार्यालयात पैसे मागितले जातात ते सगळ्यांना दिसते.

ही अडचण योजनेची नाही?

• रेशन कार्ड — धान्य न मिळणे, रेशन ई-केवायसी, नवीन कार्ड: रेशन कार्ड मार्गदर्शक.
• आधार — मोबाईल लिंक, नाव/जन्मतारीख दुरुस्ती: UIDAI हेल्पलाइन 1947.
• शहरातील नागरी समस्या — पाणीपुरवठा, रस्त्यावरचे खड्डे, कचरा, गटार, पथदिवे (पुणे, मुंबई): या महानगरपालिकेच्या तक्रारी आहेत, महिला व बाल विकास विभागाच्या नाहीत. कोणत्या कार्यालयाकडे तक्रार करायची आणि तयार तक्रार कशी मिळवायची, ते City Lens — नागरी समस्यांची तक्रार योग्य विभागाकडे इथे.

विभागाचा पत्ता

महिला व बाल विकास विभाग, महाराष्ट्र शासन — ३ रा मजला, नवीन प्रशासकीय इमारत, मादाम कामा रोड, हुतात्मा राजगुरू चौक, मुंबई ४०००३२. (पोर्टलवरील पत्ता.) पत्रव्यवहार करण्यापूर्वी तालुका व जिल्हा स्तरावरील मार्ग वापरा — तिथेच निर्णय होतात.