उमेद — महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान
लखपती दीदी योजना — बचत गटातील महिलांना प्रशिक्षण, ₹५ लाखांपर्यंत बिनव्याजी कर्ज
ही 'खात्यात पैसे' देणारी योजना नाही — व्यवसायासाठी प्रशिक्षण आणि कर्ज देणारी आहे. बचत गटात असाल तर तुमच्या गटामार्फतच अर्ज.
काय मिळते
- कौशल्य प्रशिक्षण — शिवणकाम, अन्नप्रक्रिया, दुग्धव्यवसाय, LED बल्ब, ड्रोन (ड्रोन दीदी), पशुपालन इ.
- कर्ज — गटामार्फत बँकेकडून; व्याज अनुदानामुळे बिनव्याजी/अल्पव्याजी; रक्कम गटाच्या श्रेणीनुसार साधारण ₹१ ते ₹५ लाख.
- बाजारपेठ — उमेदचे प्रदर्शन, सरस मेळावे, ऑनलाइन विक्री, शासकीय खरेदीत प्राधान्य.
- आर्थिक साक्षरता — बचत, विमा, डिजिटल व्यवहार.
उद्दिष्ट: सदस्य महिलेच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹१ लाखांपेक्षा जास्त करणे — म्हणून “लखपती”.
कोण पात्र
- स्वयंसहाय्यता गटाची (SHG) सदस्य — उमेद / NRLM / NULM अंतर्गत नोंदणीकृत गट.
- वय साधारण १८ ते ६०.
- गट किमान काही महिने सक्रिय (नियमित बचत व बैठका).
अर्ज कसा करायचा
गटामार्फत नोंदणी
तुमच्या बचत गटाच्या अध्यक्ष/सचिवाला किंवा उमेदच्या समुदाय संसाधन व्यक्ती (CRP) ला सांगा. वैयक्तिक अर्ज नाही; गटाच्या यादीत नाव जाते.
प्रशिक्षण निवडा
तालुका उमेद कार्यालय / ग्रामसंघ प्रशिक्षणाचे वेळापत्रक ठरवते. तुम्हाला हवा तो व्यवसाय निवडा.
व्यवसाय आराखडा व कर्ज
प्रशिक्षणानंतर छोटा व्यवसाय आराखडा; गट बँकेकडे कर्ज प्रस्ताव देतो. कर्ज गटामार्फत सदस्याला.
'लखपती दीदी फॉर्म भरा, ₹१ लाख मिळवा' — बनावट
या योजनेचा कोणताही ऑनलाइन वैयक्तिक अर्ज नाही आणि थेट रक्कम मिळत नाही. “फॉर्म भरण्यासाठी ₹२००” मागणारे संदेश फसवणुकीचे. फक्त तुमचा बचत गट आणि उमेद कार्यालय.
नेहमीचे प्रश्न
लखपती दीदी म्हणजे ₹१ लाख मिळतात का?
नाही. 'लखपती दीदी' म्हणजे जिचे कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹१ लाखांपेक्षा जास्त झाले आहे अशी बचत गटातील महिला. योजना त्यासाठी प्रशिक्षण, कर्ज व बाजारपेठ जोडणी देते — थेट रोख नाही.
बचत गटात नाही — अर्ज करता येईल?
नाही. योजना फक्त स्वयंसहाय्यता गटाच्या (SHG) सदस्यांसाठी. आधी गावातील उमेद/NRLM च्या बचत गटात सामील व्हा (ग्रामपंचायत / उमेदच्या समुदाय संसाधन व्यक्तीकडे विचारा).
कर्ज खरेच बिनव्याजी आहे का?
गटामार्फत बँक कर्जावर व्याज अनुदान मिळते; परतफेड वेळेत केल्यास प्रभावी व्याज शून्य किंवा अत्यल्प. रक्कम गटाच्या क्षमतेनुसार ₹१ लाख ते ₹५ लाख. अटी उमेद/बँकेकडे तपासा.
लाडकी बहीणसोबत मिळते का?
होय. लखपती दीदी दरमहा रोख लाभ नाही, त्यामुळे लाडकी बहीणच्या अपात्रता निकषात येत नाही.
हेही वाचा
स्रोत व संदर्भ
- उमेद — महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान — umed.in · १६ सप्टेंबर २०२६