सार्वजनिक आरोग्य विभाग · राज्य आरोग्य हमी सोसायटी
महात्मा ज्योतिराव फुले जन आरोग्य योजना (+ आयुष्मान भारत) — कुटुंबाला वर्षाला ₹५ लाखांपर्यंत मोफत उपचार
२०२३ पासून योजना महाराष्ट्रातील सर्व रेशनकार्डधारक कुटुंबांना लागू — पिवळे, केशरी, शुभ्र सर्व. रुग्णालयात दाखल होण्यापूर्वी हे पान वाचलेले असेल तर बिलाची भीती बरीच कमी होते.
काय मिळते
- प्रति कुटुंब प्रति वर्ष ₹५ लाखांपर्यंत कॅशलेस उपचार (MJPJAY + PM-JAY एकत्रित).
- अंगीकृत शासकीय व खाजगी रुग्णालयांत — दाखल झाल्यापासून डिस्चार्जपर्यंत, औषधे, तपासण्या, शस्त्रक्रिया, आणि डिस्चार्जनंतर १० दिवसांचा पाठपुरावा.
- कोणतेही पैसे भरावे लागत नाहीत — रुग्णालय थेट सोसायटीकडून पैसे घेते.
कोण पात्र
- महाराष्ट्रातील कोणतेही रेशनकार्ड असलेली कुटुंबे (पिवळे / केशरी / अंत्योदय / अन्नपूर्णा / शुभ्र).
- रेशनकार्ड नसल्यास: अधिवास प्रमाणपत्र + आधार (२०२३ नंतरची तरतूद).
- PM-JAY (केंद्र) साठी SECC यादीतील कुटुंबे आपोआप; इतरांना MJPJAY (राज्य).
रुग्णालयात काय करायचे
अंगीकृत रुग्णालय निवडा
jeevandayee.gov.in वर “Network Hospitals” मध्ये जिल्हा निवडा. आपत्कालीन स्थितीत जवळचे शासकीय रुग्णालय.
आरोग्यमित्राला भेटा
प्रत्येक अंगीकृत रुग्णालयात योजनेचा आरोग्यमित्र (मदत कक्ष) असतो. त्याला रेशनकार्ड + आधार (किंवा आयुष्मान कार्ड) दाखवा. तो पात्रता तपासून पूर्वमंजुरी (pre-authorisation) घेतो.
उपचार — शून्य बिल
मंजुरीनंतर उपचार. डिस्चार्जच्या वेळी रुग्णालयाने पैसे मागितल्यास योजनेच्या हेल्पलाइनवर १५५-३८८ / १८००-२३३-२२०० तक्रार.
आयुष्मान कार्ड — आधीच काढून ठेवा
कार्ड असले की रुग्णालयात वेळ वाचतो. मोफत, ५ मिनिटांत:
'आयुष्मान कार्डसाठी ₹५००' — नाही
कार्ड पूर्णपणे मोफत आहे. CSC केंद्रावर छपाईसाठी अल्प शुल्क (साधारण ₹३०) असू शकते; त्यापेक्षा जास्त मागणे चुकीचे. “आयुष्मान कार्ड डाउनलोड” नावाच्या खाजगी ॲप्स/लिंक्स टाळा — फक्त beneficiary.nha.gov.in किंवा ‘Ayushman App’ (NHA).
नेहमीचे प्रश्न
शुभ्र रेशनकार्ड आहे — पात्र?
होय. २०२३ च्या शासन निर्णयानंतर योजना पिवळ्या, केशरी आणि शुभ्र अशा सर्व रेशनकार्डधारक कुटुंबांना लागू आहे. काही गटांना (उदा. शासकीय कर्मचारी ज्यांना वैद्यकीय प्रतिपूर्ती मिळते) मर्यादा असू शकतात — रुग्णालयातील आरोग्यमित्राकडे तपासा.
आयुष्मान कार्ड कुठे काढायचे?
beneficiary.nha.gov.in वर स्वतः (आधार ओटीपी), आयुष्मान ॲपमधून, किंवा जवळच्या CSC / अंगीकृत रुग्णालयातील आरोग्यमित्राकडे. मोफत. कार्ड नसले तरी रेशनकार्ड + आधार दाखवून अंगीकृत रुग्णालयात लाभ घेता येतो.
कोणत्या आजारांवर उपचार?
१,३५६ पेक्षा जास्त प्रक्रिया — हृदय, मूत्रपिंड, कर्करोग, अपघात, प्रसूती गुंतागुंत, शस्त्रक्रिया इ. यादी jeevandayee.gov.in वर. OPD (बाह्यरुग्ण) उपचार व साधी औषधे यात नाहीत; दाखल होणे (IPD) आवश्यक.
खाजगी रुग्णालयात मिळेल का?
फक्त अंगीकृत (empanelled) रुग्णालयांत — शासकीय व निवडक खाजगी. यादी jeevandayee.gov.in वर जिल्हानिहाय. दाखल होण्यापूर्वी रुग्णालय अंगीकृत आहे का आणि तिथे आरोग्यमित्र आहे का हे विचारा.
हेही वाचा
- आयुष्मान कार्ड कसे काढायचे? नाव शोधणे, ई-केवायसी व डाउनलोड महाराष्ट्रात Ayushman card साठी beneficiary.nha.gov.in वर नाव शोधणे, eKYC व कार्ड डाउनलोड. ABHA आणि आयुष्मान कार्डमधील फरक व मदत कुठे घ्यावी.
- महाराष्ट्रातील योजना — तुमच्या कामानुसार मार्गदर्शक निवडा महाराष्ट्र योजना मराठीत: महिला व कुटुंबे, PM-KISAN, Farmer ID, महाडीबीटी शेतकरी व शिष्यवृत्ती, ई-श्रम, आयुष्मान आणि रेशन कार्ड. प्रक्रिया, कागदपत्रे व सरकारी पोर्टलच्या लिंक्स.